Alergia i nietolerancja pokarmowa – objawy, diagnostyka i leczenie dietą

Alergia pokarmowa to nieprawidłowa reakcja układu immunologicznego na określony składnik pokarmu, która może być gwałtowna i zagrażać życiu. Nietolerancja pokarmowa najczęściej wynika z niedoboru enzymu trawiennego lub trudności w przyswajaniu substancji i ma charakter przewlekły, ale nie zagraża bezpośrednio życiu. Kluczowa różnica polega na mechanizmie: alergia angażuje układ odpornościowy i może wywołać reakcję nawet na śladowe ilości alergenu, podczas gdy w nietolerancji objawy (głównie ze strony układu pokarmowego) zwykle zależą od spożytej ilości i rozwijają się z oźnieniem.

Kiedy warto wykonać badania?

Niepokojące objawy po spożyciu określonych produktów mogą mieć różne przyczyny. Sprawdź, kiedy warto rozważyć diagnostykę w kierunku alergii lub nietolerancji pokarmowej.

Nagły początek objawów

Diagnostykę w kierunku alergii pokarmowej warto rozważyć, gdy po spożyciu nawet niewielkiej ilości pokarmu w ciągu kilku minut do godziny pojawiają się nagłe i wyraźne objawy.

Jakie badania wykonać przy alergii i nietolerancji histaminy?

Aby potwierdzić lub wykluczyć alergię i nietolerancję histaminy, konieczne jest wykonanie odpowiednich badań laboratoryjnych.

Alergia:

  • Morfologia krwi z rozmazem
  • IgE całkowite

Nietolerancja histaminy:

  • Badanie enzymu DAO Diaminooksydaza
  • Histamina

Nietolerancja histaminy jest nieprawidłową reakcja organizmu, w której dochodzi do nagromadzenia histaminy we krwi z powodu jej nadmiernej podaży lub zaburzonego rozkładu. Główną przyczyną jest niedobór lub obniżona aktywność enzymu oksydazy diaminowej (DAO), odpowiedzialnego za rozkład histaminy pochodzącej z pożywienia.
Niepokój powinny wzbudzić dolegliwości skórne (pokrzywka, świąd), pseudoalergiczne (katar, ból głowy, duszności) oraz żołądkowo-jelitowe (biegunki, bóle brzucha), które pojawiają się po spożyciu pokarmów bogatych w histaminę, takich jak sery dojrzewające, wędliny, wino czy owoce morza. Warto rozważyć rozszerzenie diagnostyki również w przypadku długotrwałych, niewyjaśnionych problemów, jak przewlekłe zmęczenie, kołatania serca, zaburzenia snu czy wahania ciśnienia, a także wtedy, gdy standardowe leczenie alergii lub dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego nie przynosi oczekiwanej poprawy.

Zobacz pakiet Alergia i Nietolerancja histaminy

Jakie badania wykonać przy nietolerancji laktozy?

Aby potwierdzić lub wykluczyć nietolerancję laktozy, konieczne jest wykonanie odpowiednich badań laboratoryjnych.

Nietolerancja laktozy (badania genetyczne)

  • Nietolerancja laktozy typu dorosłego – analiza polimorfizmów genu LCT met. PCR
  • Test wodorowy

Nietolerancja laktozy to zaburzenie trawienia polegające na niedostatecznej produkcji enzymu laktazy. W efekcie organizm nie jest w stanie rozłożyć cukru mlecznego (laktozy) w jelitach, co wywołuje przykre dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak wzdęcia, biegunka i bóle brzucha.
Badania w kierunku nietolerancji laktozy zaleca się przy przewlekłych problemach ze strony układu pokarmowego. Typowe objawy, które powinny skłonić do diagnostyki, to wzdęcia, bóle brzucha, biegunki lub uczucie przelewania w jelitach, występujące zwykle po spożyciu produktów mlecznych.

Zobacz pakiet Nietolerancja laktozy

Jakie badania wykonać przy nietolerancji fruktozy?

Aby potwierdzić lub wykluczyć nietolerancję fruktozy, konieczne jest wykonanie odpowiednich badań laboratoryjnych.

Nietolerancja fruktozy (badania genetyczne)

  • Fruktozemia wrodzona – mutacje A150P i A175D w genie ALDOB
  • Test wodorowy

Nietolerancja fruktozy to zaburzenie metaboliczne, które może mieć charakter pokarmowy (gdy organizm nie jest w stanie jej prawidłowo wchłaniać) lub dziedziczny (polegający na niezdolności wątroby do jej rozkładu). W obu przypadkach skutkiem są uciążliwe dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak wzdęcia, biegunka i bóle brzucha.
Badania w kierunku tego schorzenia należy rozważyć w przypadku przewlekłych problemów trawiennych, nasilających się po spożyciu produktów bogatych we fruktozę: owoców, soków, miodu czy wyrobów z syropem glukozowo-fruktozowym. Do diagnostyki powinny skłonić charakterystyczne, nawracające objawy, a także sytuacja, gdy standardowe testy wykluczyły inne przyczyny, np. celiakię, zespół jelita drażliwego lub alergie pokarmowe.

Zobacz pakiet Nietolerancja fruktozy

Jakie badania wykonać przy nietolerancji glutenu?

Aby potwierdzić lub wykluczyć nietolerancję glutenu, konieczne jest wykonanie odpowiednich badań laboratoryjnych.

Nietolerancja glutenu (badania genetyczne)

  • Celiakia (DQ2.2/DQ2.5/DQ8) met. PCR

Badania w kierunku celiakii należy przeprowadzić przy przewlekłych dolegliwościach ze strony układu pokarmowego, takich jak bóle brzucha, wzdęcia, przewlekła biegunka lub tłuszczowe stolce, które utrzymują się mimo leczenia. Do diagnostyki powinny również skłonić objawy pozajelitowe, jak przewlekłe zmęczenie, niedokrwistość, afty w jamie ustnej czy problemy skórne o typie opryszczkowego zapalenia skóry. Bezwzględnym wskazaniem do badań jest także występowanie celiakii lub innych chorób autoimmunologicznych w rodzinie.

Zobacz pakiet Nietolerancja glutenu

Jak wygląda leczenie za pomocą diety alergii i nietolerancji pokarmowej?

Leczenie dietą opiera się na indywidualnie dobranym jadłospisie, który uwzględnia potwierdzone alergie i nietolerancje. W zależności od przypadku stosuje się dietę eliminacyjną lub eliminacyjno-rotacyjną, aby ograniczyć objawy i jednocześnie zapobiegać niedoborom.

Umów konsultację
I
Indywidualny jadłospis

Dieta dopasowana do potwierdzonych alergii, nietolerancji oraz indywidualnych potrzeb organizmu.

II
Dieta eliminacyjna

Stałe wykluczenie produktów, które wywołują niepożądane reakcje, pomaga ograniczyć objawy i poprawić komfort funkcjonowania.

III
Dieta eliminacyjno-rotacyjna

Czasowe wykluczanie i cykliczne wprowadzanie produktów pomaga określić bezpieczną ilość składnika i ograniczyć ryzyko niedoborów.

Zacznij od pierwszego kroku

Możesz rozpocząć od konsultacji lub od wykonania badań – pomożemy Ci dobrać najlepsze rozwiązanie dopasowane do Twojej sytuacji.

Umów konsultację Poznaj Program